Yükleniyor...
Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaştırılacağını, belirli kişilere mal bırakılmasını veya çeşitli ölüme bağlı tasarrufların gerçekleştirilmesini düzenleyen tek taraflı bir hukuki işlemdir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 531-544 arasında vasiyetname hükümleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Vasiyetname, miras bırakanın son iradesini yansıtan önemli bir belgedir. Doğru hazırlanmadığında geçersiz sayılabilir ve miras bırakanın arzuları yerine getirilemeyebilir. Bu nedenle vasiyetname düzenlerken hukuki şartlara tam uyum sağlamak kritik öneme sahiptir.
TMK madde 502 uyarınca vasiyetname yapabilmek için:
Ayırt etme gücünden yoksun kişilerin düzenlediği vasiyetnameler geçersizdir. Bu nedenle özellikle ileri yaştaki kişilerin vasiyetname düzenlerken sağlık raporu almaları, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Türk Medeni Kanunu üç tür vasiyetname öngörmüştür. Her birinin kendine özgü şartları ve avantajları bulunmaktadır.
TMK madde 538 ile düzenlenen el yazılı vasiyetname, en yaygın kullanılan vasiyetname türüdür. Bu vasiyetnamenin geçerlilik şartları şunlardır:
El yazılı vasiyetnamenin avantajları:
El yazılı vasiyetnamenin dezavantajları:
El yazılı vasiyetname, açık veya kapalı olarak saklanmak üzere notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir (TMK madde 538/2).
TMK madde 532-537 arasında düzenlenen resmi vasiyetname, resmi bir makam önünde iki tanığın katılımıyla düzenlenir. Bu vasiyetname türünün şartları:
Resmi vasiyetnamenin avantajları:
Okuma yazma bilmeyenler için özel düzenleme:
Miras bırakan vasiyetnameyi okuyamıyorsa, TMK madde 535 uyarınca resmi memur vasiyetnameyi iki tanık önünde miras bırakana okur. Miras bırakan bunun üzerine vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder.
TMK madde 539-541 ile düzenlenen sözlü vasiyetname, olağanüstü hallerde başvurulan istisnai bir vasiyetname türüdür. Ancak çok sıkı şartlara bağlanmıştır:
Sözlü vasiyetname yapılabilecek haller:
Bu hallerde miras bırakan, son arzularını iki tanığa sözlü olarak bildirir. Tanıklar, miras bırakanın beyanlarını yazıya geçirerek tarih ve yer belirterek imzalarlar ve bu belgeyi vakit geçirmeksizin sulh hâkimine veya asliye hâkimine verirler.
Önemli: Sözlü vasiyetname, miras bırakanın diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı kazanmasından itibaren 1 ay geçmesiyle kendiliğinden hükümsüz hale gelir (TMK madde 541).
Saklı pay, kanunun belirli mirasçılara tanıdığı ve miras bırakanın tasarrufuyla ortadan kaldıramayacağı minimum miras payıdır. TMK madde 505-506 uyarınca saklı pay oranları şöyledir:
Miras bırakan, vasiyetnameyle saklı pay oranlarını aşan tasarruflarda bulunmuşsa, saklı payı ihlal edilen mirasçılar tenkis davası açabilir. TMK madde 560 uyarınca:
TMK madde 516 uyarınca miras bırakan, malvarlığının tamamını veya belirli bir oranını bir veya birden fazla kişiye bırakabilir. Mirasçı atanan kişi, miras bırakanın borçlarından da sorumlu olur.
TMK madde 517 gereğince miras bırakan, belirli bir malını, bir alacağını veya bir hakkını belirli bir kişiye bırakabilir. Örneğin:
Miras bırakan, vasiyetnamesinde koşul ve yükleme koyabilir (TMK madde 515):
Hukuka ve ahlaka aykırı koşullar geçersizdir.
TMK madde 550 uyarınca miras bırakan, vasiyetnamesinin yerine getirilmesini sağlamak üzere bir veya birden fazla vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir. Bu görevli, terekeyi yönetme, borçları ödeme, vasiyetleri yerine getirme gibi görevleri üstlenir.
Miras bırakanın ölümünden sonra vasiyetname, bulunduğu yerden alınarak sulh hâkimine teslim edilir. TMK madde 596 gereğince:
TMK madde 557 uyarınca vasiyetname aşağıdaki hallerde iptal edilebilir:
TMK madde 559 uyarınca vasiyetname iptali davası:
Vasiyetname iptali davasını, vasiyetnamenin iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçılar veya vasiyet alacaklıları açabilir.
Miras bırakan, vasiyetname yapma ehliyetine sahip olduğu sürece vasiyetnamesinden her zaman dönebilir (TMK madde 542). Dönme şu şekillerde gerçekleşebilir:
TMK madde 545 uyarınca miras sözleşmesi, vasiyetnameden farklı olarak iki taraflı bir işlemdir. Temel farklar:
| Özellik | Vasiyetname | Miras Sözleşmesi | |---------|-------------|-------------------| | Taraf sayısı | Tek taraflı | İki taraflı | | Dönme | Serbestçe dönülebilir | Tek taraflı dönülemez | | Şekil | 3 tür (el yazılı, resmi, sözlü) | Sadece resmi şekilde | | Ehliyet yaşı | 15 yaş | 18 yaş (erginlik) |
Vasiyetname düzenlemek, miras planlaması yapmanın en etkili yollarından biridir. Ancak hukuki şartlara uyulmaması halinde vasiyetname geçersiz sayılabilir ve miras bırakanın son iradesi yerine getirilemez.
Diyarbakır'da vasiyetname düzenlemek, miras paylaşımı konusunda danışmanlık almak veya vasiyetname iptali davası açmak istiyorsanız, CLB Hukuk'un deneyimli miras hukuku avukatlarından profesyonel destek alabilirsiniz. Miras hukuku alanında haklarınızın korunması ve doğru adımların atılması için uzman hukuki rehberlik büyük önem taşımaktadır.
CLB Hukuk - Kurucu Avukat
Diyarbakır'da uzman avukat kadromuzla yanınızdayız.