Yükleniyor...
Türkiye'de ticari faaliyette bulunmak isteyen girişimcilerin ilk adımı, doğru şirket türünü seçmek ve kuruluş sürecini eksiksiz tamamlamaktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) şirket türlerini, kuruluş şartlarını ve işleyiş kurallarını detaylı olarak düzenlemektedir.
Şirket kuruluşu, sadece ticaret siciline tescilden ibaret değildir. Vergi mükellefiyeti, SGK bildirimleri, gerekli izin ve ruhsatlar gibi birçok hukuki ve idari sürecin doğru yönetilmesi gerekmektedir. Bu rehberde, Türkiye'deki şirket türlerini, kuruluş süreçlerini ve maliyetlerini ayrıntılı olarak ele alacağız.
Şahıs şirketi, en basit ve en yaygın işletme türüdür. Tek bir kişi tarafından kurulur ve işletilir. TTK madde 12 uyarınca her türlü ticari faaliyette bulunan gerçek kişi, tacir sıfatını taşır.
Şahıs şirketinin özellikleri:
Şahıs şirketi kimlere uygundur?
TTK madde 573-644 arasında düzenlenen limited şirket, Türkiye'de en çok tercih edilen sermaye şirketi türüdür. Bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilir.
Limited şirketin temel özellikleri:
Limited şirket organları:
TTK madde 329-563 arasında düzenlenen anonim şirket, büyük ölçekli ticari faaliyetler için tercih edilen şirket türüdür.
Anonim şirketin temel özellikleri:
Anonim şirket organları:
TTK madde 211-290 ile düzenlenen kollektif şirket, iki veya daha fazla gerçek kişi tarafından kurulan ve ortakların şirket borçlarından sınırsız sorumlu olduğu bir şahıs şirketidir. Uygulamada az tercih edilmektedir.
TTK madde 304-328 ile düzenlenen komandit şirkette, komandite ortaklar sınırsız, komanditer ortaklar ise koydukları sermaye ile sınırlı sorumludur.
| Özellik | Limited Şirket | Anonim Şirket | |---------|----------------|---------------| | Asgari sermaye | 10.000 TL | 50.000 TL | | Ortak sayısı | 1-50 | 1 ve üzeri | | Pay devri | Genel kurul onayı gerekir | Serbestçe devredilebilir | | Halka arz | Yapılamaz | Yapılabilir | | Yönetim organı | Müdür/Müdürler Kurulu | Yönetim Kurulu | | Tahvil çıkarma | Yapılamaz | Yapılabilir |
Şirket kuruluşunun ilk adımı, şirket sözleşmesinin (ana sözleşme/esas sözleşme) hazırlanmasıdır. TTK madde 575 (limited) ve TTK madde 339 (anonim) uyarınca sözleşmede bulunması gereken zorunlu unsurlar:
Şirket kuruluş işlemleri MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden elektronik ortamda başlatılır. MERSİS'te şirket sözleşmesi hazırlanır ve başvuru oluşturulur.
Ticaret sicili müdürlüğü aracılığıyla veya doğrudan vergi dairesinden potansiyel vergi numarası alınır. Bu numara, sermayenin bankaya yatırılması ve diğer işlemler için gereklidir.
TTK madde 344 uyarınca nakdi sermayenin en az yüzde yirmi beşi tescilden önce bankaya yatırılmalıdır. Kalan kısım, şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenir.
Bankaya yatırılan sermaye tutarı için sermaye blokaj mektubu alınır.
Gerekli belgelerle birlikte Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne başvurulur. Tescil için gerekli belgeler:
Tescilden sonra:
Şirket kuruluş maliyetleri, şirket türüne ve sermaye tutarına göre değişmektedir. 2026 yılı itibarıyla yaklaşık maliyetler şöyledir:
Anonim şirket kuruluş maliyetleri, limited şirkete kıyasla daha yüksektir. Asgari sermayenin 50.000 TL olması ve ek düzenleyici gereksinimlerin bulunması maliyeti artıran faktörlerdir.
Birçok girişimci, ihtiyaçlarına uygun olmayan şirket türünü seçerek ileride sorunlarla karşılaşmaktadır. İş hacmi, ortak yapısı, sorumluluk tercihi ve vergisel avantajlar dikkate alınarak doğru seçim yapılmalıdır.
Asgari sermaye tutarıyla şirket kurmak her zaman avantajlı olmayabilir. Şirketin kredi başvurularında ve ticari ilişkilerinde sermaye tutarı önemli bir referanstır.
Standart şablonlarla hazırlanan sözleşmeler, ileride ortaklar arasında ciddi uyuşmazlıklara yol açabilir. Özellikle:
gibi konuların sözleşmede açıkça düzenlenmesi büyük önem taşır.
Şirket kuruluş aşamasında vergisel planlama yapılmaması, ileride yüksek vergi yükü ve cezalarla karşılaşmaya neden olabilir. Kurumlar vergisi, KDV, stopaj ve diğer vergisel yükümlülükler önceden değerlendirilmelidir.
4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu uyarınca yabancı yatırımcılar, Türk yatırımcılarla eşit koşullarda şirket kurabilir. Ek olarak:
Şirket kurulduktan sonra yerine getirilmesi gereken yükümlülükler şunlardır:
TTK madde 529 ve devamı maddeleri uyarınca şirketin sona erme sebepleri:
Tasfiye süreci, tasfiye memurları tarafından yürütülür ve şirketin borçları ödendikten sonra kalan varlıklar ortaklara dağıtılır.
Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en önemli ticaret merkezlerinden biridir. Bölgede yatırım teşvikleri, organize sanayi bölgeleri ve gelişen ticari altyapı, girişimciler için önemli fırsatlar sunmaktadır.
Diyarbakır'da şirket kurmak isteyen girişimcilere Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile Diyarbakır Ticaret Sicili Müdürlüğü kuruluş sürecinde hizmet vermektedir.
CLB Hukuk olarak, Diyarbakır'da şirket kuruluşu, ticaret hukuku danışmanlığı ve şirketler hukuku alanında kapsamlı hukuki hizmet sunmaktayız. Doğru şirket türü seçiminden kuruluş sürecinin tamamlanmasına, ortaklık sözleşmelerinin hazırlanmasından vergisel planlamaya kadar tüm aşamalarda profesyonel destek sağlamaktayız. Şirket kuruluşu ve ticaret hukuku konularında uzman avukat desteği almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
CLB Hukuk - Kurucu Avukat
Diyarbakır'da uzman avukat kadromuzla yanınızdayız.